سی و هفتمین برنامه «عصر دیدنی اصفهان» با حضور جمعی از علاقهمندان به صنعت، هنر و کارآفرینی برگزار شد. این رویداد فرصتی است برای آشنایی با تجربهها و دستاوردهای موفقیتآمیز فعالان عرصههای مختلف و تبیین راهکارهای نوآورانه در حوزههای اقتصادی و صنعتی. در این جلسه، افتخار میزبانی از جناب آقای رضا چینی، کارآفرین پیشکسوت و صاحب نام در صنعت تولید آجر و صادرات محصولات ساختمانی، را داشتیم. ایشان با بیش از پنج دهه تجربه عملی، از نخستین روزهای کار در کنار خانواده تا توسعه کارخانههای مدرن و ورود به بازارهای بینالمللی، روایتگر مسیر پرچالش و موفقیتآمیز خود بودند. در این نشست، حاضرین با فرصتها و چالشهای صنعت ساختمان، تکنیکهای نوین تولید و صادرات و نیز تجربیات ارزشمند مدیریتی و کارآفرینی ایشان آشنا شدند و از نکات عملی و آموزنده ایشان بهرهمند گردیدند.
معرفی کوتاه آقای رضا چینی
رضا چینی، نسل سومی از خانوادهای با سابقه طولانی در صنعت آجر، تجربهای بیش از شش دهه در این حوزه دارد. وی از حدود چهار یا پنج سالگی در کنار پدرش در کارخانه آجر مشغول به کار شد و با مشاهده و مشارکت مستقیم در فرآیندهای تولید، مهارتها و دانش فنی خود را از همان کودکی آغاز کرد. در آن زمان، خشتها بهصورت دستی با قالبهای چوبی ساخته میشد و کارگران از شهرهای مختلفی مانند تربت حیدریه به کارخانه میآمدند و با شرایط سخت و فشرده کار میکردند.
رضا چینی از دوران نوجوانی نیز در فعالیتهای عملی و مدیریتی کارخانه حضور داشت؛ از همراهی تریلیها در انتقال تجهیزات تا انجام امور حسابرسی و مدیریت تولید. او معتقد است که آموزش ارزشهای کار و مسئولیتپذیری باید از سنین پایین، بین هشت تا ده سالگی آغاز شود، زیرا در این دوران، کودکان آمادگی یادگیری مهارتهای عملی و اقتصادی را دارند.
تجربه طولانی و گسترده او در صنعت آجر، همراه با دانش عملی از فرآیندهای تولید و مدیریت، باعث شده است که رضا چینی به عنوان یکی از پیشگامان نوآوری و توسعه در این صنعت شناخته شود. ترکیب تجربه عملی، مدیریت حرفهای و نگاه توسعهای، ویژگیهای برجسته شخصیت حرفهای وی را شکل داده است.
نگاه کلی ایشان به کارآفرینی
کارآفرینی مفهومی فراتر از راهاندازی یک کسبوکار کوچک یا بزرگ است. هر فرد، صرفنظر از سن یا تحصیلات، میتواند کارآفرین باشد، اما محیط اطراف نقش بسیار تعیینکنندهای در شکلگیری و موفقیت او دارد. محیطی که منابع مناسب، آموزش، فرهنگ ریسکپذیری و حمایت اجتماعی فراهم کند، باعث میشود فرد بتواند ایدههای خود را به عمل تبدیل کند و فرصتها را به موفقیت تبدیل نماید. بدون محیط حمایتی، حتی ایدههای خلاقانه ممکن است به شکست منجر شوند.
کارآفرین موفق کسی است که فقط به سود شخصی فکر نمیکند. او همزمان به رفاه، رشد و توسعه اطرافیان، کارکنان و جامعه اهمیت میدهد. توجه به نیازهای مشتریان، ایجاد ارزش واقعی و پشتیبانی از تیم، نه تنها به موفقیت مالی میانجامد بلکه اعتماد و وفاداری بلندمدت ایجاد میکند. این نگاه باعث میشود کارآفرینی به یک فعالیت پایدار و اثرگذار تبدیل شود، نه فقط راهی برای کسب درآمد.
به عبارت دیگر، کارآفرینی موفق ترکیبی از خلاقیت، مدیریت ریسک، مسئولیت اجتماعی و دیدگاه بلندمدت است و نتیجه آن رشد اقتصادی و اجتماعی همزمان است، نه صرفاً سود کوتاهمدت.
ساخت کارخانه آجر در سال ۱۳۶۸
در سال ۱۳۶۸ و پس از پایان جنگ، تصمیم گرفته شد کارخانهای در سنندج راهاندازی شود. با توجه به نبود خاک رس مناسب در این منطقه، تیم ما به استفاده از سنگ لاشه روی آورد و سنگها را برای تولید آجر پودر کردیم. این تجربه، مواجهه با چالشهای فنی بزرگ و توسعه دانش نوین در تولید آجر را به همراه داشت.
در سال ۱۳۸۲، ایزو کیفیتمان را از انگلستان دریافت کردیم، اما در سال بعد با عدم تطابق مواجه شدیم. امروز توانایی تولید آجر از بیش از ۷۰۰۰ نوع سنگ را داریم. تنوع منابع طبیعی ایران، از جمله کوهها و خاکهای متنوع، این امکان را فراهم کرده که آجرهایی با رنگها و ویژگیهای متفاوت تولید کنیم؛ به گونهای که سنگ قرمز میتواند آجر سفید و سنگ سفید آجر مشکی ایجاد کند، تغییراتی که در اثر پخت در دمای ۱۳۰۰ درجه و واکنشهای شیمیایی رخ میدهد.
با استفاده از کورههای گنبدی و تونلی و جایگزینی گاز به جای گازوئیل، موفق به تولید آجرهای مقاوم با جذب آب پایین و ابعاد متنوع شدیم. امروزه صادرات آجر ایرانی به کانادا و تحسین کشورهای پیشرفته مانند آلمان و ایتالیا، نشاندهنده تلفیق موفق هنر ایرانی با فناوری و مواد اولیه داخلی است و نقطه قوتی برای صنعت ملی محسوب میشود.
اشتغالزایی برای زندانیان و اقشار خاص جامعه
رضا چینی در مسیر کارآفرینی، اهمیت ایجاد فرصتهای شغلی برای اقشار کمبرخوردار، بهویژه زندانیان، را بهوضوح نشان داده است. یکی از چالشهای مجموعه او کمبود نیروی کار بود و راهکار او جذب زندانیان برای کار در کارخانه و واحدهای تولیدی بود. این اقدام نه تنها به حل مشکل نیروی انسانی کمک کرد، بلکه به بازسازی اجتماعی زندانیان و خانوادههای آنها نیز یاری رساند.
رضا معتقد است که وقتی زندانیان فرصت کار و درآمد مشروع پیدا کنند، میتوانند زندگی بهتری برای خود و فرزندانشان فراهم کنند و از بازگشت به جرم جلوگیری شود. تجربههای واقعی نشان داده که نیروهای زندانی، با تذکر صحیح و حمایت محیط کار، توانستند عملکرد قابل قبولی ارائه دهند و حتی راهکارهای بهبود مدیریت را پیشنهاد کنند.
امروزه حدود ۱۰۰ نیروی زندانی در مجموعه رضا مشغول به کار هستند و همکاران دیگر نیز از تعامل با این نیروها تجربیات ارزشمندی کسب کردهاند. او همچنین برای نیروهای خارجی و دیگر اقشار آسیبپذیر نیز فرصتهای شغلی فراهم کرده است تا تعامل و یادگیری مشترک بین گروهها شکل گیرد.
این تجربه نشان میدهد که اشتغالزایی هدفمند برای اقشار خاص، علاوه بر ایجاد درآمد، باعث کاهش جرم، بازسازی اجتماعی و تقویت همبستگی جامعه میشود.
ساخت کورههای تونلی و نوآوری در تولید ظروف چینی و آجر
رضا چینی در مسیر توسعه صنعتی، توجه ویژهای به نوآوری در ساخت کورهها و بهینهسازی فرآیندهای تولید داشت. در فروردین ۱۳۷۹، او شروع به ساخت یک کارخانه ظروف چینی همراه با کلیه ماشینآلات آن کرد و با تلاش شبانهروزی، همان سال در دهه فجر کارخانه را افتتاح نمود. کورههای دو طبقه طراحی شده، امکان پخت دقیق ظروف چینی با شفافیت مطلوب را فراهم میکردند، بهگونهای که کیفیت محصول نهایی، شاخص شفافیت و دقت در فرآیند اکسیداسیون بود.
چینی در مواجهه با چالشهای فنی و ایمنی مانند آتشسوزیهای احتمالی گریس و کنترل دمای کوره، با بررسی راهکارهای متعدد و مشورت با تیم فنی، توانست تولید را با استانداردهای بالا ادامه دهد. تجربه او در تولید آجر نیز نمونهای از مهارت در مدیریت فرآیند و نوآوری صنعتی است؛ با تغییر فشار زیر کوره، توانست آجرهای گلبهی با کیفیت مطلوب تولید کند و بازار آن را در عرض چند سال تثبیت نماید.
این روند نشان میدهد که موفقیت در صنعت تنها به تولید محدود نمیشود، بلکه نوآوری، حل مسائل فنی، مدیریت ریسک و هماهنگی میان تیمهای تخصصی، اساس رشد پایدار و دستیابی به مزیت رقابتی است. تجربیات چینی تأکید میکند که پیشرفت صنعتی نیازمند همزمان توجه به کیفیت محصول، بهرهوری و بازار هدف است.
طرح صرفهجویی در مصرف گاز
در راستای مدیریت بهینه مصرف انرژی، همکاری گستردهای با شرکت ملی نفت و گاز آغاز شد. بر اساس توافق، در صورتی که بتوان طرحی ارائه کرد که ماهانه حداقل ۱۰۰ هزار متر مکعب گاز صرفهجویی شود، اجازه فروش مازاد گاز در بورس به سرمایهگذار داده میشود و امکان بازگشت سرمایه با بهره بانکی و دو سال اضافه فروش گاز فراهم خواهد شد.
در این طرح، با سرمایهگذاری ۸ میلیارد تومان، امکان عایقبندی ۴۰ واحد مسکونی فراهم شد. همچنین کل سازمانهای نظام مهندسی استان اصفهان جهت مشارکت در پروژه دعوت شدند. مصرف روزانه گاز در اصفهان حدود ۶۵ میلیون متر مکعب است که سهم مصرف خانگی ۱۳ میلیون متر مکعب بوده و بقیه عمدتاً مربوط به نیروگاههاست. این میزان مصرف در شرایط بهینه نباید از ۲۲ میلیون متر مکعب تجاوز کند و مابقی انرژی به هدر میرود.
با اجرای این طرح، علاوه بر کاهش هدررفت انرژی، امکان صرفهجویی روزانه حدود ۳۰۰ میلیون متر مکعب گاز فراهم میشود. این اقدام، نه تنها بازدهی اقتصادی بالایی دارد، بلکه به بهبود بهرهوری انرژی، کاهش آلایندگی و توسعه پایدار در سطح استان کمک میکند و الگویی موفق برای مدیریت مصرف منابع ملی انرژی به شمار میرود.
بخش پرسش و پاسخ با آقای رضا چینی
۱_ چگونه خود را و ظرفیتهای درونی خود را شناختید؟
جناب آقای چینی بیان داشتند که تجربه نشان میدهد، اگر از دوران جوانی به فعالیت مشغول نشویم و عشق به کار را نشناسیم، مسیر پیش رو هر روز دشوارتر میشود. توصیه ایشان این است که اگر فردی کاری را آغاز کرد و پس از یک یا دو ماه به نتیجه مطلوب نرسید، باید در ادامه مسیر تجدیدنظر کند؛ زیرا در آن فعالیت، توانایی بروز علاقه و عشق به کار برای وی فراهم نخواهد بود. لازم است تلاش کنیم تا به حلقه مفقود زندگی و مسیر واقعی خود دست یابیم. حتی در صورت برخورداری از ثروت قابل توجه، در صورتی که همت و پشتکار به فرزندان منتقل نشود، آنان قادر به دستیابی به موفقیت نخواهند بود. به جوانان توصیه میشود که وقت خود را بیهوده صرف نکنند و با آزمون و خطا مسیر علاقه واقعی خود را بیابند. جناب آقای چینی از سن چهار سالگی به فعالیت کاری پرداختند و لذت و انگیزه ایشان در این است که شبها با شور و امید به فردای کاری خود به خواب بروند. ایشان افزودند که برای حل مشکل سربازانی که پس از پایان خدمت مهارت حرفهای ندارند، برنامهای طراحی شده تا در دو ماه پایانی خدمت سربازی، آموزش صنعتی دریافت کنند تا پس از پایان خدمت، آمادگی ورود به بازار کار را داشته باشند.
۲_ آیا قطعی برق بر فعالیت کارخانه و کسبوکار شما تأثیر داشته است و چگونه این معضلات مدیریت میشود؟
آقای چینی توضیح دادند که کارخانه ایشان از کورههای رولر بهره میبرد و خاموش کردن این کورهها نیازمند ۱۷ روز زمان برای کاهش دماست؛ در غیر این صورت، سقف کوره آسیب میبیند. ایشان حدود ۱۰ میلیارد تومان سرمایه و دو ماه زمان صرف تعمیر سقف آسیبدیده کردند. همچنین، به عنوان نماینده صنعت، سه ماه تلاش نمودند تا مصوبهای در شورای تأمین تصویب شود و امکان خرید گازوئیل آزاد برای ژنراتورها فراهم گردد. ایشان معتقدند که کارآفرینی که منتظر سوبسیدهای دولتی باشد، به معنای واقعی کارآفرین نیست.
۳_ ویژگیهای مورد نیاز برای فعالیت در زمینه صادرات چیست؟
ایشان تأکید کردند که ابتدا باید بازار مصرف شناسایی شود و محصولات با نیازهای کشور مقصد تطبیق داده شوند. ایجاد اعتماد نسبت به برند بسیار حائز اهمیت است و ترجیح داده میشود درآمد حاصل از صادرات، به صورت نقد و بدون بهرهگیری از مزایای دولتی دریافت گردد. علاوه بر این، ارتباط با فردی آگاه به فرهنگ و بازار کشور مقصد ضروری است تا با علایق و سلایق آن کشور آشنا شد. آقای چینی تجربه نمودند که نمایشگاه در عربستان در ابتدا نتیجهای نداشت، اما ارتباط با نمایندهای در عمان موجب شد محصولات ایشان حتی به عربستان نیز عرضه شود. این روابط سبب شده است پروژههای صادراتی ایشان همیشه در صف سه ماهه قرار گیرند، در حالی که بسیاری از همکاران با رکود بازار مواجه هستند.
۴_ آیا بازار اصفهان، بازار دشواری برای فروش محسوب میشود؟
آقای چینی تصریح کردند که موفقیت در بازار اصفهان مستلزم کیفیت بالای محصول، محیط مناسب ارائه و رعایت مشتریمداری است. به عنوان نمونه، ایشان به مشتریان سی سال گذشته خود سر میزنند و آجرهای نمای ساختمان را شستشو و با نانو پوشش میدهند تا رضایت مشتریان حفظ گردد.
بخش ارائه جانبی 10 دقیقهای توسط خانم فاطیما سلیمانی با عنوان «کارمندی یا کارآفرینی؟»
من فاطیما سلیمانی، مدیر داخلی یک شرکت بازرگانی هستم.
تجربه کاری من نشان داده است که همه افراد قرار نیست کارآفرین باشند و این به هیچ عنوان نکته منفی محسوب نمیشود. کارمندی ذاتاً بد نیست؛ چرا که هر کس میتواند در جایگاه خود اثربخش و موفق باشد.
خود من چند سال تجربه راهاندازی و مدیریت کافه و همچنین اداره یک شرکت را داشتهام و اکنون بیش از پنج سال است که در جایگاه مدیر داخلی فعالیت میکنم. واقعیت این است که کارمندی، در کنار مزایایی همچون امنیت شغلی، گاهی با یکنواختی و تکرار وظایف همراه است. از سوی دیگر، کارآفرینی مسیر متفاوتی دارد؛ کارآفرین باید بهطور مداوم در حال کار و فعالیت باشد، توانایی تیمسازی، تولید و فروش را داشته باشد و همواره با چالشهای جدید روبهرو شود. این مسیر به ندرت اجازه استراحت، سفر یا حتی زمان کافی برای خانواده در روزهای تعطیل را میدهد.
به همین دلیل پیش از ورود به دنیای کارآفرینی، لازم است هر فرد صادقانه از خود بپرسد: آیا توانایی و آمادگی پذیرش چنین مسئولیتها و فشارهایی را دارد؟
با این حال، حتی در فضای کارمندی هم میتوان متفاوت بود. با تصمیمگیریهای مؤثر، ایجاد ارزش و خلاقیت در انجام وظایف میتوان مسیر پیشرفت و رشد را رقم زد و بدرخشید. بنابراین، برخلاف آنچه برخی بلاگرها یا اینفلوئنسرها تبلیغ میکنند، کارمندی به معنای «بردگی» یا نداشتن اختیار نیست.
پیشنهاد من این است که اگر تمایل به تجربه کارآفرینی دارید، حداقل برای سه تا شش ماه بهطور آزمایشی وارد این مسیر شوید. تنها در این صورت میتوانید واقعبینانه ارزیابی کنید که آیا توانایی مدیریت چالشها و استمرار در این مسیر را دارید یا خیر.
بخش ارائه 40 ثانیهای خانم مژگان کشانی
من مژگان کشانی هستم و شش ماه دیگر ۲۰ ساله میشوم. با وجود محدودیتهای جسمی و شرایط مالی دشوار، تا امروز موفق شدهام پنج کتاب منتشر کنم. این کتابها صرفاً آثار چاپی نیستند؛ بلکه هر یک بخشی از قلب و قلم من را در خود جای دادهاند.
نکتهای که شاید برایتان جالب باشد این است که من هیچ دوره یا آموزشی در زمینه نویسندگی نگذراندهام. از همینرو، از شما که این کتاب را دریافت میکنید، خواهشی دارم: لطفاً با نگاهی دقیق و نقادانه، نقاط ضعف آثارم را بیان کنید تا بتوانم روزبهروز پیشرفت کنم.
راه ارتباطی من از طریق اینستاگرام است. کافی است نامم را به فارسی یا انگلیسی جستوجو کنید تا صفحهام را بیابید و دیدگاهها، پیشنهادها و بهویژه انتقادهای ارزشمندتان را با من در میان بگذارید.