در ششمین جلسهی برنامه «عصر دیدنی نیشابور»، میزبان یکی از پیشگامان حوزه فناوری و بنیانگذار یکی از موفقترین کسبوکارهای آنلاین ایرانی بودیم؛ مجید خواهانی، مدیرعامل اسکایروم. در این گفتوگوی صمیمی، او به سراغ موضوعی رفت که کمتر کسی حاضر به صحبت درباره آن است: «تصمیمات اشتباه در کسبوکار». این روایت از تجربیات شخصی او، چراغ راهی است برای هر کسی که در مسیر رشد و مدیریت یک کسبوکار قرار دارد.
تصمیمات اشتباه در کسبوکار: روایتی از تجربیات واقعی
آیا تا به حال به این فکر کردهاید که در طول روز چند تصمیم میگیریم؟ از کوچکترین انتخابها گرفته تا بزرگترین آنها. اما مسئله اصلی این نیست که تصمیمات ما چقدر زیادند، بلکه این است که چطور آنها را ارزیابی کنیم. این یک دیدگاه کاملاً شخصی از تجربیات مجید خواهانی، مدیرعامل اسکایروم، درباره تصمیمگیری در کسبوکار است که میتواند به شما در مسیر خودتان کمک کند.
تعریف تصمیم و اشتباه
تصمیم یک انتخاب از بین چندین گزینه است که میتواند نتایج فوری یا تأخیری داشته باشد. یک تصمیم بزرگ، معمولاً با خود زنجیرهای از تصمیمات کوچکتر را به همراه میآورد.
اشتباه در تصمیمگیری فقط به نتیجه نهایی مربوط نمیشود، بلکه به عوامل زیر بستگی دارد:
- مبنای نادرست: استفاده از دادهها و اطلاعات ناقص.
- تفاوت “آتپوت” (خروجی) و “آتکام” (پیامد): موفقیت در اجرای یک پروژه (آتپوت)، لزوماً به معنی موفقیت در نتیجه نهایی آن (آتکام) نیست.
- نتایج ناخواسته: تصمیمات، حتی اگر با نیت خوب گرفته شوند، ممکن است عوارض جانبی پیشبینینشدهای داشته باشند.
- عوامل زمانی: یک تصمیم ممکن است در یک مقطع زمانی خاص اشتباه به نظر برسد، اما در بلندمدت منجر به یادگیری و موفقیتهای بزرگتری شود.
درسهای کلیدی از تجربیات اسکایروم
مدیرعامل اسکایروم چند تجربه مهم از اشتباهات استراتژیک و عملیاتی خود را به اشتراک میگذارد:
- پروژههای بیانتها (San Cost): در اوج پاندمی، به جای توسعه زیرساخت موجود، تصمیم به بازنویسی کامل نرمافزار برای پشتیبانی از یک میلیون کاربر همزمان گرفته شد. این پروژه که به دلیل پیچیدگیهای فنی و عدم نیاز واقعی بازار در دوران پساکرونا، به جایی نرسید و میلیاردها تومان هزینه را هدر داد. این وضعیت یک مثال از “سانکاست” (هزینه غرقشده) است، جایی که ترس از دست دادن هزینههای قبلی، مانع از رها کردن یک پروژه شکستخورده میشود.
- جذب نیرو و مدیران: جذب مدیران و نیروهای متخصص، به خصوص در زمان رشد سریع، بسیار حیاتی است. اما اگر این جذب بدون توجه به فرهنگ سازمانی و نیازهای واقعی کسبوکار انجام شود، میتواند به ایجاد تنش، دو دستگی و در نهایت شکست منجر شود.
- مدیریت مالی و ورشکستگی: در دوران پساکرونا، با کاهش ناگهانی درآمد، اسکایروم با خطر ورشکستگی مواجه شد. در این شرایط، تصمیمات سخت و دردناکی مانند تعدیل نیرو و کوچک کردن دفاتر، برای نجات کسبوکار گرفته شد. این تصمیمات اگرچه سخت بودند، اما به موقع و درست اتخاذ شدند و شرکت را نجات دادند.
- کسبوکارهای خانوادگی: شروع کسبوکار با دوستان و خانواده ارزشمند است، اما اگر همکاریها بر پایه چارچوبهای حرفهای و شفاف نباشد، میتواند منجر به تعارضات و آسیبهای جدی به روابط و کسبوکار شود.
چگونه از اشتباهات یاد بگیریم؟
- با قدرت تصمیم بگیرید: قبل از تصمیمگیری میتوانید تردید داشته باشید، اما بعد از آن، با تمام قدرت برای اجرای آن بروید و از تردیدهای مداوم دوری کنید.
- حد ضرر را مشخص کنید: پیش از شروع هر پروژه، یک حد ضرر مالی یا زمانی برای آن تعیین کنید. این کار به شما کمک میکند تا در زمان مناسب، از پروژههای شکستخورده خارج شوید.
- بازنگری مستمر داشته باشید: به صورت دورهای، تصمیمات خود را دوباره ارزیابی کنید. آیا شرایط بازار تغییر کرده است؟ آیا نیازهای مشتریان متفاوت شده است؟ این بازنگری به شما فرصت میدهد تا از اشتباهات اجتناب کنید.
- ترس از اشتباه را کنار بگذارید: اشتباه کردن در مسیر رشد یک کسبوکار اجتنابناپذیر است. تلاش برای نادیده گرفتن اشتباهات، از خود اشتباه بدتر است. یاد بگیرید که چگونه از آنها درس بگیرید و با هر تجربه، رشد کنید.
این تجربیات نشان میدهد که هر تصمیمی، یک فرصت برای یادگیری است. با درک درست از عواملی که بر تصمیمات شما تأثیر میگذارند، میتوانید از اشتباهات درس بگیرید و در مسیر موفقیت، قدمهای محکمتری بردارید.